مشکل خسرو معتضد با بختیاری ها چیست؟

ایبنانیوز / سرویس فرهنگ و هنر / فرشید خدادادیان*
طی روزهای گذشته از طریق دوستان متوجه شدم آقای خسرو معتضد کارشناس-مجری پر کار تلویزیون در مورد بختیاری ها مطالب نادرستی را بیان کرده اند! در پیامک ها و ایمیل هایی که دریافت کردم خواسته شده بود "اعتراض خود را به سخنان آقای معتضد که در یک برنامه تلیوزیونی گفته است بختیاری ها چندین قرن است وارد ایران شده اند و ایرانی نیستند، به فلان شماره سامانه الکترونیک صداوسیما اعلام نمائید". 

خیلی از افراد نیز در تماس های تلفنی و حضوری، به لزوم عزمی جدی برای دادن پاسخی به این مطالب نادرست تاکید کرده اند. 

من برنامه مورد اشاره دوستان را ندیده ام. به همین دلیل اینترنت را بدنبال دیدن لینک برنامه موردنظر جستجو کردم اما چیزی نیافتم. در عوض با سرچ کردن نام این مجری-کارشناس تلویزیون، دریافتم که ایشان پیش از این نیز بختیاری ها و لرها را مورد تفقد خود قرار داده اند! 

پرده اول: آبان ۱۳۸۶ 

از نقد "رضا جایدری" در سایت سیمره دریافتم که آقای معتضد پیش از این در روز یکشنبه،۳۰ آبان ۱۳۸۶، در شبکه‌ی دوم سیما و در برنامه ‌"پلی به گذشته" گفته است: «لرها در گذشته از ماشین‌هایی که قصد عبور از خاکشان را داشته‌اند حق علف‌چر می‌گرفته‌اند و به حکام، مالیات نمی‌داده‌اند! جالب این که از هر ماشین به صرف این که چهار چرخ دارد، چهار برابر مالیات می‌ستانیده‌اند!». بعد هم ادامه می‌دهد: «امیراحمدی در کتاب خاطراتش همه‌ی این چیزها را گفته و آورده که چون سران قبایل و طوایف لرستان از ماشین‌ها باج می گرفتند، لذا نظامیان به بهانه‌ای ۱۴ نفر از سران آن‌ها را اعدام می‌کنند.»
 
بنا به نقد منتشر شده، این اظهارنظر توام با استهزاء در حالی است که جاده‌ی سراسری لرستان به خوزستان در آبان ۱۳۰۷ افتتاح شده و واقعه‌ی اعدام سران عشایر لرستان در شهریور ۱۳۰۴ یعنی چهار سال قبل و آن‌هم در بروجرد و نه در خرم‌آباد به وقوع پیوسته است! نقد رضا جایدری بر گفته های معتضد را می توان در آرشیو سایت سیمره دید. 

پرده دوم: بهمن ۱۳۸۸

همچنین يکشنبه چهارم بهمن ۱۳۸۸ "کاظم آقایی" در ایبنانیوز نوشته است: "چند وقت پیش متوجه شدم شبکه دو تلویزیون در حال پخش برنامه ای تاریخی است که مجری آن خسرو معتضد درباره حسینقلی خان ایلخانی بختیاری صحبت کرد و اشاره کرد که "حسینقلی خان ایلخانی مالی نبود که بخواهیم درباره او صحبت کنیم و..."

کاظم آقایی چنین ادامه می دهد که: "لحن گفتار او و طرز صحبت کردن او درباره این شخصیت آن چنان مرا متاثر و از طرفی عصبانی نمود که دیگر قدرت دیدن ادامه برنامه را نداشتم و از یک سو به مظلومیت بختیاری ها و کمرنگ نشان دادن نقش آنها در صحنه های تاریخی ادوار مختلف این کشور بزرگ تاسف می خورم و از طرفی به خاطر لحن و طرز برخورد و نگاه مورخ که باید احترام و حرمت افراد را هر چه بوده باشند و از جمله اصل امانت داری در بیان تحولات تاریخی را داشته باشد عصبانی و ناراحت شدم". ادامه نقد کاظم آقایی نیز در آرشیو آژانس خبری بختیاری (ایبنا نیوز) قابل خوانش است.

نمونه ی جدید 

موارد فوق تنها نمونه های اظهارنظرهای جنجالی این کارشناس-مجری تلویزیون نیست. گویا از این دست مطالب به کرات بیان شده است و برای اطلاع از آنها کافی است عبارت "توهین معتضد به بختیاری ها" را در موتورهای جستجوگر اینترنتی سرچ نماییم! 

در جدیدترین نمونه و در هفته گذشته نیز نقل قولی به آقای معتضد منتسب شده که گفته اند: "قوم بختیاری، قومی است که طی چند قرن گذشته وارد ایران شده و ریشه آنچنانی ندارد!" 

هرچند از صداوسیما که در برنامه های مختلف خود همواره اقوام مختلف ایران و از جمله بختیاری ها را مورد توهین خود قرار داده است انتخاب چنین افرادی بعنوان کارشناس-مجری امر بعیدی نیست، اما اظهارنظرهای نامعقول و غیر علمی آقای معتضد در مورد بختیاری ها انسان را کنجکاو می نماید که بپرسد مشکل واقعی جناب معتضد با بختیاری ها چیست؟ زیرا چنین اصراری بر اشتباهات مغرضانه تاریخی جز از منظر مشکلات شخصی گوینده با سوژه قابل توجیه نیست! موضوعی که جز با اطلاع دقیق از ذهنیات نامبرده و یا احتمالاً خاطرات ناخوشایند دوران کودکی، نوجوانی یا طول زندگی که ایشان ممکن است از این قوم داشته باشد میسر نیست. که حتی در چنین حالتی نیز تعمیم دادن یک موضوع شخصی به کل قوم بختیاری از دایره انصاف خارج است. 

قاعدتاً برای پاسخ به اظهار نظر مامعقول فوق باید به منابع و نشانه های تاریخی و البته باستانی اشاره نماییم. اما مآخد تحقیقی نیز در این رابطه می توانند به کارشناس مجری محترم در اصلاح نظریات اشتباه خود کمک نمایند.خصوصاً اینکه از شواهد بر می آید که تراکم برنامه های تولیدی وقت زیادی برای مطالعه منابع اصلی و متون تاریخی باقی نمی گذارد! 

دو نمونه از این مآخذ متعدد را به نشانی پستی شبکه دوم صدا و سیما، برنامه پلی به گذشته و با نام گیرنده آقای خسرو معتضد پست کرده ام و امیدوارم به دست ایشان برسد. 

این دو ماخذ که اتفاقاً حجم زیادی هم ندارند و ایشان می توانند حتی در سرویس رفت و آمد خود به جام جم نیز مطالعه کنند، عبارتند از کتاب های: "ما ایرانی هستیم" تالیف سیروس کریمی بختیاری / چاپ دوم ۱۳۸۷ / انتشارات فروهر. و همچنین کتاب "تاریخ ده هزار ساله بختیاری ها" تالیف بابک سلطانی / چاپ پنجم ۱۳۹۰ / انتشارات کردگار. که کمک شایانی به اصلاح اشتباهات تاریخی جناب معتضد خواهد کرد. 

همچنین علیرغم تمامی بی مهری های جناب معتضد، ایشان را به بازدید از مناطق زاگرس و دیدن جلوه های باستانی و تاریخی این منطقه از ایران دعوت می نمایم. بختیاری ها مطمئناً با مهمان نوازی خاص ایرانی پذیرای ایشان خواهند بود. چرا که میهمان نوازی، از بارزترین خصلتهای ایرانی است و بختیاری ها در این مورد، زبانزد هستند.

مراسم اختتامیه دومین جشنواره ملی سفرنگاری ناصر خسرو

مراسم اختتامیه دومین جشنواره ملی سفرنگاری ناصر خسرو، پنجشنبه پنجم بهمن ماه در سالن اصلی مرکز همایش های بین المللی برج میلاد تهران در شرایطی برگزار شد که اجرای برنامه میهمانان ویژه این مراسم،زوج هنرمند بختیاری و اولین زوج شاهنانه خوان کشور با بیشترین استقبال شرکت کنندگان روبرو گردید.

استاد اردوان ظاهری بیرگانی و بانو مهرانگیز قلاوند؛زوج جوان و هنرمند بختیاری،نخستین زوج شاهنامه خوان فارسی زبان هستند که تا کنون در جشنواره ها و مناسبت های مختلف به اجرای برنامه پرداخته و استقبال خوب مخاطبان را نیز به خود اختصاص داده اند. این زوج هنرمند که همواره با لباس بختیاری،که از لباس های اصیل پارسی است به اجرای برنامه می پردازند ، به لباس و فرهنگ خود افتخار می نمایند.گو اینکه شاهنامه خوانی در بین بختیاری ها قدمتی قابل توجه دارد و از ارکان اصلی فرهنگی این قوم زاگرس نشین محسوب می شود.

در مراسم اختتامیه دومین جشنواره ملی سفرنگاری ناصر خسرو،این زوج خوزستانی پرده ازدواج رستم و تهمینه را به نمایش گذاشتند و با نقالی بسیار زیبا و کلامی سراسر نظم و برگرفته از اشعار شاهنامه،این بخش از یادگار ارزشمند حکیم توس را برای حاضران در مراسم به تصویر کشیدند.هنرنمایی که با استقبال قابل توجه حاضران روبرو شده و تشویق طولانی ایشان را بدنبال داشت.

دومین جشنواره ملی سفرنگاری ناصر خسرو به همت گروه زورق برگزار شد.گروه زورق که دارای نخستین پرتال جامع سفر و رزرواسیون آنلاین هتل است،در حالی دومین جشنواره سفرنگاری خود را برگزار می کند که شهرداری تهران،انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران ،آژانس گردشگری مارکوپولو و چند بخش خصوصی و فرهنگی جزء حامیان این حرکت بودند.انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان،تاریانا؛ نیز از جمله حامیان این جشنواره بود و هدایایی نیز به رسم یادبود از جانب مجتبی گهستونی دبیر انجمن تاریانا به اردوان ظاهری و مهرانگیز قلاوند اهداء گردید.

داوران دومین جشنواره سفرنگاری ناصرخسرو از جمله:دکتر ناصر تکمیل همایون،ناهید طباطبایی،علی دهباشی،اسعد نقش بندی،حسن غفاری،رضا دبیری نژادو… در بخش های سفرنامه تالیفی،وبلاگ،عکس،فیلم و بخش صوت برگزیدگان این دوره را انتخاب و در پایان جشنواره نیز با اهداء جوایزی از این برگزیدگان تقدیر گردید.

از حاشیه های جالب این همایش سخنان دکتر تکمیل همایون بود که ضمن نقد سفرنامه مارکوپولو؛انتقادی نیز از عملکرد آژانسی به همین نام که از اسپانسرهای جشنواره نیز بود کردند و در حضور مدیرعامل آژانس گردشگری مارکوپولو،از عدم انجام تعهد این آزانس نسبت به ایشان در زمینه بن سفر رایگانی که در نخستین نوبت جشنواره به داوران داده بودند خبر داده و گفتند:”این آژانس در نوبت قبلی جشنواره که سال قبل برگزار شد بن سفر رایگانی جهت من و همسرم عنایت کردند و گفته بودند به جز کیش به هر کجا بخواهید می توانید بروید.ما هم چابهار را انتخاب کردیم.گفتند که حالا وقتش نیست دوهفته دیگر بیایید.دو هفته دیگر رفتیم گفتند جا نداریم بعدا بیایید.ما هم بعدا رفتیم و این بار گفتند مهلت اعتبار بن شما به پایان رسیده است!”سخنان دکتر تکمیل همایون با سکوت مدیرعامل آژانس مارکوپولو و البته تشویق حاضران مواجه شد.

درپایان مراسم جمع کثیری از شرکت کنندگان بصورت حضوری به زوج شاهنامه خوان خوزستانی تبریک گفته و سوالات خود را پیرامون چگونگی فعالیت های ایشان با استاد ظاهری بیرگانی و بانو قلاوند در میان نهادند.



به قلم آقای فرشید خدادادیان

و به نقل از سایت شهر من مسجدسلیمان